حسن بيگلرى
46
سر البيان في علم القرآن ( فارسى )
در ميان آنان نگهدارى ميشد و چون در سال دوازده هجرت زمان خلافت ابو بكر تعداد زيادى از قاريان و حافظان قرآن در جنگ يمامه ( از نواحى شرقى حجاز ) با مسيلمة بن حبيب معروف به كذّاب كه مدعى نبوت بود شربت شهادت نوشيدند ( بقولى 150 و بقولى 700 نفر از قاريان قرآن كشته شدند ) فكر مقابلهء قرآن و تطبيق نسخههاى موجود با آنچه در اذهان محفوظ مانده بود قوّت گرفت و زيد بن ثابت يكى از كتّاب وحى بدستور خليفه مأمور گرديد كه نسخهء كاملى از قرآن تهيه كند تا براى آيندگان مرجع باشد . نامبرده پس از مقابلهء دقيق تمام آيات و سورههائيكه در خاطرها بود با نسخهء مضبوط و ساير نوشتههائى كه نزد مسلمانان وجود داشت مجددا آيات قرآنى را روى ورقههاى پوست دبّاغى شده نوشته ، آنها را بين دو لوح قرار داد و به ابو بكر تسليم نمود . اين قرآن پس از فوت ابو بكر نزد عمر بود و پس از وى بدست دخترش حفصه زوجهء رسول اكرم رسيد . مرتبهء سوم - در زمان خلافت عثمان بن عفّان بود كه بجهات زير اختلاف در قرائت قرآن پيش آمد : 1 - قاريان قرآن متّكى بحافظهء خود بودند و در نشر محفوظات خويش پافشارى ميكردند مانند : افلا يتفكّرون كه بعضى بصيغهء غايب و برخى بصيغهء خطاب ( افلا تتفكّرون ) ميخواندند . 2 - همانطور كه يك لغت در نقاط و شهرهاى مختلف متفاوت تلفظ مىشود ، اختلاف لغت در قرآن هم مؤثّر واقع گرديد و كلمات قرآن در شام و يمن و عراق و ساير شهرها بطريق متداول در آن شهر خوانده ميشد مانند : مالك يوم الدين - ملك يوم الدين . 3 - چون نوشتن قرآن بدون نقطه و حركات و با خط كوفى انجام مىگرفت اين امر نيز طبعا سبب اختلاف در قرائت گرديد .